Thời gian và ký ức.
Đã lâu lắm rồi, tôi vốn là một vẩn thạch bay lơ lửng trong vủ trụ bao la. Do không có một quỷ đạo nhất định nên trước hấp lực của Địa cầu, cũng như bao hòn đá khác, tôi bị cuốn hút vào và phực cháy. Tôi lao vào mặt đất và chìm sâu vào một vùng bùn lầy… Thế rồi, vật đổi sao dời, núi lửa, động đất… Lúc thì bị hất tung lên không trung, khi lại bị chôn vùi sâu trong lòng đất… May phước lần này tôi bị nén chặt ở một độ sâu, rất sâu, cạnh một lớp nham thạch nóng bỏng, trong một quặng oxít nhôm… Ở đó một thời gian rất lâu, lâu lắm lận… Thế rồi, trong một cơn địa chấn khủng khiếp, một lần nữa tôi bị bắn vọt lên khỏi mặt đất, và: Ồ, lần này tôi đã đổi màu rồi: Từ màu đen bóng khi tôi bay vào trái đất, sang màu xanh lá cây lợt, điểm một chút trắng rất là đẹp. Lần đầu tiên tôi "ý thức" rằng: "Hẳn mình đã là một vật quý, hiếm đây". Lúc đó tôi còn là một khối rất to. Tôi nằm đó một thời gian lâu, rất là lâu, lâu lắm lận… Sau bao lần bị hất tới, lật lui cũng như bao nhiêu lần khi tôi trồi được lên mặt đất. Lần này tôi được nhất bỏng lên và được một sinh vật đem tôi vào một hang núi để che gió khi họ nấu nướng… Tôi rất là buồn vì như tôi đã trình bày trước đó; Tôi là một vật quý, hiếm mà! Nhưng họ cứ lờ đi, đôi lúc họ còn mài cái gì đó lên tôi nữa chớ! Sau đó một thời gian, bổng nhiên họ đi đâu hết. Họ bỏ tôi ở đó rất là lâu… Thế rồi vật đổi sao dời, lại động đất, lại núi lửa… Khi thì ở đồng bằng, lúc thì ở đồi núi, lắm khi tôi nằm sâu dưới đáy biển rồi từ đó đột nhiên tôi lại bị nâng lên cao, rất là cao, cao đến độ có tuyết lận và lại nằm đó… rồi lại xuống đồng bằng… Một hôm ở một vùng mà giờ này anh gọi là Indonésia có một thằng bé ăn mày vô tình tìm được tôi. Có lẻ thằng bé nghèo nàn đó rất cô đơn nên buồn vui gì nó cũng tâm sự với tôi. Tôi bắt đầu có cảm tình với nó và lạ lùng thay, bề mặt của tôi bóng hẳn lên. Chẳng bao lâu, một nạn đói khủng khiếp xảy ra tại nơi ấy, họ bị chết rất nhiều. Nhiều lúc thằng bé đói quá định bán tôi để đổi lấy cái ăn, nhưng lần nào cũng vậy nó không thực hiện ý định đó. Một hôm, nó nắm chặt tôi trong tay và nói với tôi rằng: "Chết thì thôi, tao không bán mầy đâu, ai mà đi bán bạn bè mầy nhỉ"! Và nó chết thiệt, nó đã chết đói khi còn cầm chặt tôi trong lòng bàn tay phải…
Thế rồi, sau đó một thời gian rất là lâu, lâu lắm… Khi tôi nằm trên triền đồi, ở một xứ lạnh, đầy băng giá: Tôi được một vị thầy tu lượm được và có ý định khắc tôi thành một tượng Phật… Ông kiên nhẩn miệt mài đục đẻo, mài dủa, tụng chú, và có những lúc nản chi ông lấy ra, nhìn tôi và tâm sự rằng: "Khắc xong ông, tôi chết cũng được, nhưng tôi phải khắc ông cho xong"!!! Và sau khi khắc xong bức tượng, ông lặng lẽ qua đời… Từ đây tôi mang hình dạng một tượng Phật. Và từ lúc bấy giờ, tôi mới biết lòng dạ con người tham lam và độc ác đến chừng nào… Một hôm, trời mưa như trút, gió thổi ào ào ngoài cửa hang. Bất chợt một nhóm người chạy ào đại vào đây trú mưa. Thoạt tiên họ tìm được đống xương khô của vị thầy tu và khi họ luc lạo, một người đã reo lên mừng rở khi tìm thấy tôi…
– Cái gì đây! Aaaaa! Một bức tượng bằng ngọc!
– Đâu? Đâu? Đưa tao coi!
– Thả tay ra, của tao! Chính tao thấy nó ở trong cái hốc này đây!
– Chính tao là người thấy trước! Đưa đây cho tao!
Và trời ơi! Họ dành giựt nhau chỉ vì cái bề ngoài của tôi! Họ chửi bới nhau cũng vì cái hình tướng của tôi! So sánh vào lúc tôi chưa được mài dủa: Họ đâu thèm để ý tới, vì tôi đã từng nằm ngay trên đường họ đi, mà có khi họ lại đá tôi nữa chớ! Nghĩ thật buồn cười! Như vậy mới biết, một số rất đông người chỉ chú ý vào bề ngoài mà thôi! Có thể nói họ không bao giờ nghĩ đến những gì xảy bên trong của vạn hửu chung quanh họ. Vì vậy mà họ có những hành động thật đáng tiếc… Theo thời gian, tôi bị họ trao tay nhau và cứ mổi lần như vậy tôi cảm nhận được những run động của sự tham lam càng ngày càng tăng theo tuổi thọ mà họ gán cho tôi! Khi họ tặng tôi cho nhau: Họ nhờ tôi giải quyết những ân oán giang hồ hơn là dùng tôi để chứng tỏ tình cảm chân thật của họ. Cho tới một hôm tôi được một phú hộ cất giữ cẩn thận trong một phòng trưng bày toàn đồ cổ và tôi ở đó một cách vô vị một thời gian khá lâu…
… Và tai hại thay, tiếng đồn về một bức tượng cổ vẩn cứ được nhiều người biết đến. Cách đó không xa, trong một ngôi làng chài nghèo nàn, có một tên cướp chuyên nghiệp. Hắn được dân làng ưa thích vì hắn chuyên ăn cắp của nhà giàu về cho nhà nghèo! Và dỉ nhiên như bao gả đàn ông khác, hắn cũng có một tình yêu chân thật với một mái tóc dài. Nàng rất nghèo và ốm yếu. Cũng như hắn, nàng sống cô độc giửa cuộc đời. Một hôm, hắn có ý định tìm một món quà xứng đáng cho nàng. Và dĩ nhiên không gì bằng một bức tượng Phật bằng ngọc!…
… Thế rồi, vào một đêm không trăng không sao, hắn lẻn vào nhà ông phú hộ và chẳng mấy chốc, hắn nhanh nhẹn lẩn vào đêm đen với bức tượng trên tay.
Cầm chắc tôi (bức tượng) trên tay, gả hý hửng tới nhà cô bé, với ý định dùng tôi làm biểu tượng cho tình yêu chân thật của mình. Thoạt đầu, cô nàng rất vui khi gặp lại hắn. Nhưng tới lúc cầm bức tượng trên tay, bất chợt nàng hỏi:
– Anh tìm đâu ra cái này đây?
Và hắn thật tình kể lại cách hắn lấy được. Lạ lùng thay, nàng lại đùng đùng nổi giận, la rầy hắn một trận và đi đến kết luận:
– Anh chỉ trở về gặp tôi khi anh đã thành như bức tượng này! Và bây giờ, hảy đi ra khỏi đây ngay lập tức, nếu không tôi la lên bây giờ!
Tất nhiên sau đó, hắn ta buồn rầu biến vào màn đêm và không biết làm gì với tôi trên tay. Thật là lạ, anh biết không? Hai người nghèo mạt rệp mà lại chê tôi! Trong khi, không biết bao nhiêu kẻ giàu lại săn đuổi tôi. Và lắm tên mất ăn mất ngủ, kẻ cả mất mạng chỉ vì có tôi trong nhà!
Thế nhưng chuyện đời không đơn giản như vậy! Nhà phú hộ bị mất cắp đã cho quân lính bố ráp khắp các nẻo đường. Cùng đường, một lần nữa, hắn ta đành phải trở lại nhà cô bé để xin lẩn trốn. Nhà lại đơn chiếc và chật hẹp, cô nàng quýnh người vì không biết giấu hắn ở đâu. Suy nghĩ một lúc hắn và cô liền đào một cái hầm để ẩn mình. Vài ngày sau lính hành quân đến làng chài để dò la tin tức về bức tượng… Dỉ nhiên, suốt thời gian đó hắn phải sống chui rút dưới căn hầm.
Đôi lúc hắn nghe được cô đối đáp rất chật vật với họ khi bị khám nhà. Hổ thẹn với tính tình ngang bướng của mình, hắn tự nhủ rằng từ nay sẽ không ăn cắp nữa. Và nếu thoát được, hắn sẽ làm ăn lương thiện. Thời gian trôi qua, vào một đêm trăng rằm, nàng nhỏ nhẹ gọi hắn lên và cho biết rằng quân lính đã bỏ cuộc và yêu cầu:
– "Anh nên trốn đi, vì ở đây họ có thể bắt được anh, nguy hiểm lắm"!
Tay cầm bức tượng bằng cẩm thạch, ruột quặng đau vì thương tiếc, hắn quay bước ra đi. Bổng hắn nghe từ căn nhà một tiếng động như cái gì rớt xuống nền nhà vậy. Lật đật chạy trở lại và: Ồ! Dưới ánh trăng mờ ảo, hắn lảo đảo thấy cảnh hải hùng: Cô bé ngã gục trên nền nhà, cô đã chết vì bịnh tim… Quá đau khổ và cảm kích trước sự hy sinh cao quý của cô nàng: Và không thể làm thêm một cái gì nữa hắn đành quay mình ra đi mà lòng nặng trĩu. Hắn quyết chí đi tu để thực hiện cho bằng được yêu cầu của người bạn đã qua đời vì hành động thiếu suy nghĩ của hắn…
… Rồi một hôm, hắn đứng trước một ngôi chùa và quyết định vào đó tu. Sau khi thấy tôi (bức tượng) Thầy trù trì cười hả hê mời hắn vào, sai các chú tiểu rót nước để tiếp đải vị thượng khách. Tưởng rằng tôi sẽ thoát khỏi những ý tưởng tham lam khi vào được cảnh chùa. Nhưng không, ở đây tôi càng khổ sở hơn nữa vì họ nhìn tôi với những ý tưởng còn tệ hơn khi còn ở với những người thường…
Hắn ở trong chùa một thời gian khá lâu, suốt ngày cố gắng gom tâm thiền định. Nhưng mổi khi nhắm mắt, không hiểu tại sao những cảnh tượng rùn rợn lại xuất hiện ám ảnh hắn. Đôi lúc, hình ảnh cô gái nằm sổng sược lại đến. Mổi lần như vậy, người ta thấy hắn bơ phờ hẳn đi. Tu hành thì không được vì chẳng ai chỉ cho hắn; Suốt ngày thầy trù trì bận rộn với những tín hữu đến xin coi bức tượng. "Sống trong chăn mới biết chăn có rận", câu nói đó quả là đúng. Một hôm, hắn bỏ chùa ra đi không một lời từ giả. Và dỉ nhiên, hắn trở lại con đường củ. Nhưng khác hẳn lúc trước: Lần này, hắn ăn cướp là để cho hắn… Chẳng mấy chốc, hắn trở thành một tay anh chị khét tiếng… Quả thật là tồi tệ! Hắn cố gắng tìm quên trong rượu chè trác táng, nhưng hắn vẫn bị ám ảnh với hình ảnh của cô bé khi xưa… Rồi một hôm, khi cảm thấy mình đã già, hắn chợt tỉnh ngộ và trở lại ngôi chùa củ trước đó. Hắn hỏi thăm bức tượng còn ở đó không? Và được người ta thuật lại rằng:
– "Khi anh đi rồi, trong chùa xảy ra một cuộc rối loạn chỉ vì bức tượng; Ai cũng muốn chiếm giử nó. Và một lệnh không biết từ đâu đến: "Rằng phải đem bức tượng đó về một ngôi chùa lớn hơn". Nhưng chúng tôi đâu có chịu. Vậy là có chuyện… Chịu không nổi áp lực của giáo hội, Thầy trù trì đã tự tay đập bể cục đá đó. Thế là xong! Có như vậy chúng tôi mới được yên ổn tu hành. Nói đi nói lại chúng tôi vẩn thấy tiếc: Một bức tượng giá trị như vậy cũng chỉ vì tính tham lam mà bị hủy hoại"!
Và ông sư tặng lại cho hắn một mảnh cẩm thạch. Cầm chắc miếng ngọc trong tay, hắn cố gắng tìm thầy học Đạo nhưng không được vì tất cả nhuệ khí đã bị hao hụt sau bao nhiêu đêm ăn chơi trác táng! Và hắn chết đi, trên tay vẩn còn nắm chặt mảnh ngọc…
Thế rồi, tôi (miếng ngọc thạch) nằm ở trong rừng cũng khá lâu, và một tiều phu lượm được, đem bán tôi cho ai đó. Như thế, một lần nửa tôi lại trở về thế giới loài người. Thời gian lại trôi qua…
Vì không biết phải làm gì với miếng ngọc nhỏ như nút áo này, một ông thợ đã nguyệch ngoặc khắc vào đó một hình Phật Di lặc. Thời gian! Người ta thường nói với nhau: Thời gian là vị thuốc phải không anh? Tất cả, theo thời gian, đều biến đổi. Có điều tốt hay xấu là do mình… Tôi nằm lẩn lộn với những viên ngọc nhỏ khác và một người đã mua tặng cho một cô gái làm quà sinh nhật mà không biết rằng cô đó lại theo đạo Thiên chúa! Vì vậy tôi ở trong cái họp đó khá lâu. Một buổi chiều ngày thứ sáu, một cảm giác quen thuộc sau bao năm xa cách lại trở về tôi, khi anh cầm tôi trên tay, và xin bà chị cho anh miếng ngọc này. Thế là từ khi anh gặp được cô bé làng chài, tới nay đã bảy kiếp rồi anh nhỉ. Bảy kiếp long đong chạy đôn chạy đáo đi tìm Thầy học đạo! Bảy kiếp của sự quyết chí quay về con đường thiện và nay anh đã như vậy đây! Tôi được biết: Anh đã tìm gặp được cô gái làng chài đó và theo lời hứa: Anh đã trở về gặp cô "khi anh đã như bức tượng này". Và hình như cô vẩn bị đau tim phải không anh? À, nếu anh lật ngược bức tượng lại: Anh sẽ thấy được cái mặt của tên cướp mà tôi đã cố gắng cô động và lưu giử lại như một vật lưu niệm…
Câu chuyện khó tin này được tôi viết lại khi tôi nhập định với đề tài "suất xứ của một vật thể"… Các nhân vật trong truyện như: Thằng bé ăn mày, vị thầy tu khắc tượng, tên cướp không ai khác hơn chính là "Thằng ngọc tôi" đây. Và cô bé làng chài lại là cô Vân hiện giờ vẩn ở Đà Lạt… Và xin gởi lại cho người vợ đặc biệt của tôi câu chuyện mà nàng rất thích nghe, lúc còn ở Đà Lạt…